inforum.pl » Rozwiązania » Kontrolowanie » Rachunek kosztów działań (Activity Based Costing)

Rachunek kosztów działań

Rachunek kosztów działań (ABC) dostarcza informacje o rentowności klientów, kanałów dystrybucji, rynków i produktów niezbędne do podejmowania decyzji, planowania i kontroli.

Najważniejsze korzyści

Najważniejsze korzyści z zastosowania rachunku kosztów działań:

  • Obliczenie rzeczywistej rentowności produktów, klientów, rynków i kanałów dystrybucji.

  • Określenie kosztów niewykorzystanych zasobów i działań.

  • Mierzenie i śledzenie kosztów procesów realizowanych w przedsiębiorstwie.

Czym jest rachunek kosztów działań

Czy najwięksi klienci i najlepiej sprzedające się produkty przynoszą przedsiębiorstwu największy dochód?

Powszechnie uważa się, że klienci generujący duże obroty przynoszą większy dochód, niż klienci kupujący mniejsze ilości i sporadycznie. Powszechnie uważa się również, że produkty, których przedsiębiorstwo wytwarza i sprzedaje najwięcej, są najbardziej dochodowe.

Tradycyjne rozwiązania rachunku kosztów nie potrafią dostarczyć informacji niezbędnych do zweryfikowania takich twierdzeń. Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw doprowadził do zmiany tradycyjnej struktury kosztów i odwrócenia ich proporcji – obecnie dominującą pozycję stanowią koszty pośrednie, a nie stałe. Zróżnicowanie produktów i klientów, krótkie serie, skomplikowanie procesów biznesowych, wzrost znaczenia kosztów przed- i poprodukcyjnych oraz stosowanie nowych metod zarządzania powodują, że tradycyjny rachunek kosztów nie dostarcza już dokładnej i kompletnej informacji do podejmowania decyzji.

Przy jego użyciu wyliczenie kosztów i efektywności procesów jest niemożliwe, a dane o rentowności kanałów dystrybucji, klientów, rynków lub produktów są niedostępne, bądź błędne. Tradycyjne rozwiązania rachunku kosztów nie pozwalają przedsiębiorstwom skutecznie konkurować na rynku, dlatego potrzebują one rozwiązania uzupełniającego, które dostarczy informacji niezbędnej do podejmowania decyzji, planowania i kontroli.

Rachunek kosztów działań skupia się na procesach biznesowych, a nie jednostkach organizacyjnych.

Rachunek kosztów działań (ABC – Activity Based Costing) jest alternatywnym – do klasycznego – sposobem kalkulacji kosztów. Jego istotą jest gromadzenie kosztów w przekroju procesów realizowanych w przedsiębiorstwie, a nie funkcji pełnionych przez jego jednostki organizacyjne.

Kalkulacja kosztów w metodzie ABC opiera się na działaniach, czyli celowej i zorganizowanej pracy, których wykonywanie jest podstawową przyczyną powstawania kosztów w przedsiębiorstwie. Działania kosztują, gdyż do ich wykonywania zużywane są zasoby (pracownicy, maszyny, budynki, materiały itp.), na które składają się różne elementy kosztowe (tzw. zasoby proste). Rozliczenie kosztów dokonywane jest za pośrednictwem nośników kosztów zasobów i działań, czyli stopnia zaangażowania w wykonanie działań i dostarczenie produktów i usług.

ABC pozwala oceniać efektywność procesów i zarządzać rentownością.

Rachunek kosztów działań, poprzez powiązanie przyczynowo-skutkowe działań i obiektów docelowych, dostarcza informacje o efektywności realizowanych procesów. Dzięki zastosowaniu metody ABC przedsiębiorstwo uzyskuje świadomość rentowności swoich produktów, klientów i rynków. Poprzez precyzyjne określenie kosztów zasobów i działań, obiektów finalnych – a w konsekwencji – rentowności dostarcza informacji do zarządzania działaniami (ABM – Activity Based Management). ABC pozwala także mierzyć koszty niewykorzystanego potencjału działań i zasobów.

Tym samym umożliwia przedsiębiorstwu świadome usprawnianie działań (by wykonywać jak najlepiej) i zarządzanie rentownością (by dokonywać jak najlepszych wyborów) w celu maksymalizacji wartości przedsiębiorstwa dla właścicieli.

W zarządzaniu przedsiębiorstwem informacja dostarczana przez ABC pozwala na sterowanie efektywnością działania.

Rentowność

ABC pomaga we wskazaniu najbardziej i najmniej rentownych produktów, klientów, kanałów dystrybucji, rynków itp.

Niewykorzystany potencjał

ABC mierzy niewykorzystany potencjał działań i zasobów przedsiębiorstwa i określa koszt nadwyżkowych zasobów.

Wprowadzanie nowych produktów

ABC pozwala dokładnie skalkulować planowane koszty i świadomie określić cenę nowych produktów wprowadzanych na rynek.

Pozyskiwanie nowych klientów

ABC pozwala dokonać kalkulacji kosztów obsługi nowych klientów, kanałów dystrybucji i rynków.

Informacja dostarczana przez ABC pozwala również świadomie zarządzać posiadanymi zasobami i wykonywanymi działaniami poprzez:

  • Mierzenie i śledzenie kosztów procesów i działań podejmowanych w przedsiębiorstwie.

  • Mierzenie efektywności procesów i zasobów.

  • Zarządzanie działaniami nie wnoszącymi wartości w celu optymalizacji kosztów.

Ilustracja

Do góry